Rétta svarið varðandi síma í skólastofum

 

CC-BY-SA 2.0: Bill Rogers


Tvær hugmyndir að reglum sem heyrast oft:

Regla 1: Nemendur eiga ekki að vera með síma í skólanum.

Regla 2: Kennarar eiga ekki að taka vinnuna með heim.

Nú vill svo til að báðar þessar hugmyndir eru keimlíkar hugmyndum að reglum sem koma iðulega upp í tækni- og nýsköpunargeiranum, nefnilega:

Regla 1: Það á að banna síma á fundum.

Regla 2: Fólk á ekki að vinna heiman frá sér.

Fólk er ólíkt. Teymi eru ólík. Hjá sumum teymum er símamisnotkun ekkert vandamál og þá þarf ekki að setja neina reglur. Hjá sumum teymum vinnur fólk að heiman án vandræða.

Fólk er ólík. Teymi eru ólík. En eitt á fólk oftast sameinilegt: því líkar ekkert sérlega vel við reglur sem settar eru að ofan, án nokkurs samráðs við það sjálft.

Og því lengra frá sem ákvörðunin er tekin, því minni sátt verður um hana.

Ef fimm starfsmenn einnar deildar ákveða í sameiningu að vera mættir kl. 8:15 eru þeir líklega sáttari við þá ákvörðun en ef sama skipun hefði komið með tölvupósti frá erlendum forstjóra móðurfyrirtækisins.

Skólakerfið er ekkert ólíkt. Þannig þarf ekki að vera eitt miðlægt svar við spurningum um símanotkun nemenda eða hvar kennarar eigi að undirbúa næsta kennsludag. Stundum getur rétta svarið verið eins og fólk: ólíkt.

Ríkisstjórnin metnaðarlaus í innflytjendamálum

Forsíða stjórnarsáttmálans: Fornar vættir sem verja landið fyrir utanaðkomandi ógn.

Ríkisstjórnin fer svo sem ekki af stað af miklum hraða. Þingmannamál, sem venjulega þarf að semja um með kjafti og klóm um að fái að komast að, rúlla nú í gegnum fyrstu umræðu og inn til nefnda, vegna þess að lítið kemur frá stjórninni.

Ef fyrstu dagarnir eiga að vera einhver vísbending um framhaldið getum við í besta falli búist við óbreyttu ástandi í innflytjendamálum á næstu árum. Tökum dæmi:

Kosningaréttur

Íslendingar eru eftirbátar hinna Norðurlandaþjóða þegar kemur að kosningarétti útlendinga í sveitarstjórnum. Ég lagði til á seinasta kjörtímabili fram frumvarp sem hefði lagað þetta. Því var vísað til ríkisstjórnarinnar. Nú hefur ríkisstjórnin (nýja) lagt fram þingmálaskrá sína og ekkert slíkt frumvarpið er ekki að finna þar. Það þýðir að þetta verður þá ekki gert fyrir kosningarnar í vor. Þá liggur þessi afstaða ríkisstjórnar Katrínar Jakobsdóttur fyrir.

Vörn gegn mismunun

Ísland er eitt af fáum ríkjum sem er ekki með heildstæða löggjöf um mismunum vegna uppruna eða kynþáttar. Tvö frumvörp (1, 2) sem myndu laga þetta eru tilbúin. Ef Ásmundur Einar hefði áhuga á málaflokknum þá væri hann löngu búinn að dúndra þeim inn til þinglegrar meðferðar. Þetta eru dæmigerð mál sem þurfa ekki að vera mjög umdeild en taka hins vegar mikinn tíma hjá nefndum þingsins. Tími nefnda er takmarkaður og verður takmarkaðri eftir því sem nær líður þinglokum.

Nú væri kjörið til að nýta ládeyðuna í þinginu til að láta allsherjar- og menntanefnd taka snúning á þessu. En nei, það var ekki nýtt og líkurnar á samþykkt málanna minnka með hverjum deginum sem líður. Annað svona tækifæri kemur ekki. Á næsta þingi, næsta haust, verða allir ráðherrar líklega tilbúnir með málabunkann sinn og þingið mun hafa nóg að gera. Og þá fara þessi mál aftur aftast í röðina.

Réttindi ósérhæfðs starfsfólks

Þótt Ísland sé opið fyrir íbúum EES-svæðisins er í raun nánast útilokað fyrir fólk án tengsla við Ísland að flytja til landsins frá öðrum löndum nema að menn séu með eitthvað doktorspróf í verkfræði, og jafnvel þá er það ekki auðsótt. Eina leiðin sem er fær þar fyrir utan er í gegnum hælisleit eða sambærilegar gáttir. Það þarf einfaldlega að stokka upp í þessu kerfi, setja upp eitthvað fyrirkomulag sem myndi gera venjulegu fólki mögulegt að flytja til Íslands, hugsanlega þá með einhverjum kvótum.

Síðan þarf að breyta lögum um atvinnuréttindi útlendinga. Þau binda rétt starfsfólks allt of mikið við vinnuveitendur, banna útlendingum að stunda eigin rekstur fyrstu árin, torvelda vinnu námsmanna óþarflega mikið og svona mætti lengi telja. Það stóð til að fara í þennan málaflokk og það var komið á þingmálaskrá hjá Þorsteini Víglundssyni, en ekkert slíkt er að finna í á þingmálaskráni hjá Ásmundi Einari.

Ég efast um að nokkuð verði gert í þessum málum í tíð þessarar ríkisstjórnar. Þau í VG hafa aðeins áhuga á málaflokknum út frá sjónarmiði “félagslegs undirboðs” og þess háttar nálgunar. Það er í raun ekkert annað en gáfumannslegri leið til að vekja upp einhverjar “THEY TOOK OUR JOBS” tilfinningar. Niðurstaðan verður alltaf sú sama: meira eftirlit, meira vesen fyrir útlendinginn.

Ríkisfangsleysi

Búið er að setja fram frumvarp um ríkisfangsleysi að nýju. En nú er búið að troða í það alls kyns fyrirvörum til að koma til móts við andúð vinstrigrænna á staðgöngumæðrun. Það má nú taka þá umræðu út af fyrir sig, ég hallast að því að þar eins og víða annars staðar er regluvæðing betri en bann, hins vegar getur maður vel verið á annarri skoðun án þess þó að vilja beita fyrir sér ríkisfangsleysi barna í baráttu fyrir henni.

Námsmenn

Loks má nefna, til að gæta sanngirnis, að ríkisstjórnin vissulega tryggði námsmönnum í iðnámi rétt til dvalarleyfis sem útlendingayfirvöldin vildu meina að hafi verið felldur út fyrir mistök. Það var vissulega bara verið að laga villu en það var samt gert. Um leið lögðu nokkrir þingmenn til að námsmannaleyfi veittu leyfi til að taka með sér börn en ekki féllst stjórnin á það að sinni, þótt sátt hafi náðst um að minnast á þetta í nefndarálit og beina því til ráðherra að leggja slíkt til hið fyrsta. Ég læt það koma mér þægilega á óvart ef  af þessu verður.

Að lokum

Stjórnarsáttmálin sjálfur er fáorður þegar kemur að útleningamálum. Eina efnisgreinin um málaflokkinn talar fyrst og fremst um málefni flóttamála. Henni lýkur svo með setningunni:

Þverpólitískri þingmannanefnd verður falið að meta framkvæmd útlendingalaga og eftir atvikum endurskoða þau.

Þetta er látið hljóma eins og þetta snúist um að “fara með útlendingalögin í ástandsskoðun” og “laga svo það sem er að”. En þetta snýst um pólitík. Annað hvort vilja menn að það sé auðveldara fyrir fólk frá öðrum löndum að flytja til Íslands eða að það sé erfiðara. Endurskoðun endurskoðunar vegna er einskis virði, og oft verri en engin endurskoðun því þá taka tæknimennirnir bara völdin. Til að vit sé í endurskoðun þarf hún að byggja á einhverri sýn um hvert menn vilja stefna. Í tilfellli þessarar ríkisstjórnar er það óljóst, í besta falli.

Klappað fyrir Reagan

Norðurkóreskar klappstýrur mættu á íshokkíleik Tékklands og Suður-Kóreu. Suðurkóreska karlaliðið er að hluta skipað leikmönnum fæddum í Norður-Ameríku. Einn þeirra er hinn þrítugi Eric Regan. Þarna voru þær sem sagt mættar, klappstýrur eins seinasta alþýðulýðveldis heims, að klappa fyrir „heimsvaldasinnum og málaliðum“.

Eric Regan

Almennt ættu svona myndi að fylla mann bjartsýni. Langflest samskipti eru af hinu góða. Því miður er samt varla hægt að segja að klappliðið, og almenn þátttaka Norður-Kóreu í ólympíuleikunum sé til merkis um einhverja sérstaka þíðu þar á bæ. Það eru ekki nema nokkrir mánuðir síðan að umrætt ríki skilaði háskólanema til síns heima í dauðadái fyrir þann meinta stórglæp að stela veggspjaldi. Það eru ekki nema nokkrir mánuðir síðan útsendarar þessa ríkis myrtu eigin borgar með köldu blóði um hábjartan dag á einum stærsta flugvelli heims.

Sagan hefur því miður sýnt að oftast þegar Norður-Kóresk stórnvöld eru til friðs þá er það vegna þess að einhver er að borga þeim fyrir það. Þannig var það á árunum í kringum aldamótin þegar hin svokallaða sólskinsstefna var við lýði. Ég var í Suður-Kóreu árið 2000 og það var nokkuð ljóst að bjartsýnin varð töluverð. Því miður urðu endalok þess ævintýris á þá leið að norðrið sprengdi kjarnorkusprengju.

Líklegast er sama uppi á teningnum núna. Suður-Kórea borgar þannig fyrir norðurkóresku klappstýrurnar. Suður-Kórea sættir sig við að þeir norðurkóresku borgarar sem dvelja í landinu séu undir stöðugu eftirlit erlends ríkisvalds og passað er þeir segi ekkert og fari ekkert. Þeir eru að kaupa sér tímabundinn frið.

Margt af þessu ber vott um kaldrifjaða pragmatík suðursins og það má alveg taka ofan fyrir þeim fyrir það. Auðvitað er skárra að horfa upp á her af einsleitum, samhæfðum klappstýrum að fagna manni sem heitir Regan frekar en á her af raunverulegum hermönnum að gera sig breiða landamærunum. En ég er bara ekki bjartsýnn á að hitt komi ekki aftur síðar.

Landsbyggðin sem ríkisstjórninni er sama um

Umræðan um skattlagningu flugfarþega gefur stundum til kynna að farþegar í millilandaflugi séu helst af tvennum toga: Íslendingar á ferð til útlanda og erlendir ferðamenn á leið til Íslands. Hins vegar einn risahópur í viðbót: Íbúar Íslands sem eiga rætur að rekja til útlanda.

Þetta eru í dag um 30 þúsund manns. Bara Pólverjarnir eru fleiri en íbúar Norðurlands vestra og Vestfjarða samanlagt.

Fyrir þennan hóp eru flug til gömlu heimalandanna í raun eins og innanlandsflug. Hin frjálsi markaður hefur staðið sig ótrúlega vel þegar kemur að því að þjónusta þennan hóp. Nú er hægt að bók flug með Wizz Air til 5 borga í Pólland og einnig til Vilníusar, höfuðborgar Litháen. Þá flýgur Wow Air einnig til Varsjár.

Eins og sést  á skjáskotinu frá Dohop.com eru verðin á þessa staði oft mjög hagstæð, til dæmis er hægt að fara á 7 þúsund fram og til baka Gdańsk eða Poznań. Ríkisstjórnin vill skoða komu eða brottfarargjöld. Menn hafa nefnt 1500 kr. í því samhengi, 3000 báðar leiðir, Semsagt: hækka fargjaldið um 30-40% og hirða mismuninn.

Flugmiðinn mun pottþétt hækka og það sem verra er allt svona eykur líkurnar á því að viðkomandi flugleggir, sem þjóunstaðir eru á lággjaldaflugfélögum, leggist af. Það má spyrja sig hvort ríkisstjórnin myndi nálgast ferðalög annarra íbúa Íslands á sínar gömlu heimaslóðir með sama skeytingarleysi. Ég held ekki.

Nei, við erum ekki öll að fara verða atvinnulaus á næstunni

Ég fer út að labba. Á jarðhæðinni er kona að þrífa sameignina. Frá Póllandi. Ég geng framhjá byggingarsvæði. Annar hver maður talar erlent tungumál. Ég kaupi kaffi af útlendingi. Og labba aftur heim, framhjá hótelum sem útlendingar byggðu og útlendingar vinna á.

Samtök atvinnulífsins segja að við þurfum mörg þúsund manns frá útlöndum til að viðhalda hagvextinum. Yfirvöldin í Póllandi biðja fólk um að koma heim. Fólkið sem þrífur hús, byggir þau og selur kaffi.

Á sama tíma er fólk alltaf að segja mér að gervigreindin, seytjánda iðnbyltingin, vélmennin og allt  það muni gera alla atvinnulausa. Þess vegna þarf sem fyrst að velta því fyrir sér hvernig við getum borgað fólki fyrir að gera ekki neitt til bregðast við því þegar enginn mun lengur gera neitt gagn.

Höfum eitt á hreinu. Menn þurfa ekki að vera bestir í heimi til að gera gagn.

Tökum dæmi: Fjölskylda tekur saman. Litla barnið er látið taka saman kubba. Litla barnið er ekki BEST í að taka saman kubba, aðrir gætu gert það hraðar, en litla barnið er hlutfallslega betra í því en að til dæmis að þrífa klósettið. Þótt tölvur munu verða betri í að gera sumt verður mannfólk hlutfallslega best í einhverju.

Ég trúi því ekki hálfan helming að við séum nálægt því að mannfólk verði ekki til neins gagns. Jú, störf munu hverfa og sumir eiginleikar verða minna eftisóttir. Kannski verða gáfur minna  eftirsóttar en áður? Undanfarna áratugi hefur verið mjög gott að vera klár. Góðir námsmenn fá góða vinnu og fullt af pening í kjölfarið. Kotbóndi á miðöldum eða hermaður í málaliðaher höfðu lítið upp úr gáfum að hafa. Þá var betra að vera lágvaxinn og sterkur frekar en klár.

Þrátt fyrir endalausa spádóma um annað sýnist mér þvert á móti ekkert benda til þess að öll “einföldu” þjónustustörfin séu að hverfa. Hvernig væri ef fólk mundi frekar horfast í augu við þann möguleika að störfin sem eru í hættu séu ýmis hátt launuð sérfræðistörf sem hingað til hafa krafist háskólamenntunar?

Málið með margar tæknilausnir er að þær  skala ansi vel. Það vinna 17 þúsund manns hjá Facebook. Ekki nema lítill hluti þeirra eru forritarar. Sölumennirnir eru miklu fleiri. Þannig er það hjá langflestum tæknifyrirtækjum.

Ég er með þrjá spádóma.

  1. Stórkostlegt atvinnuleysi vegna tækniframfara er ekki á næsta leyti. Ef svo væri væri þessi þróun þegar hafin. Ekkert bendir til þess að tenging sé milli atvinnuleysis og sjálfvirknivæðingar.
  2. Störfin sem eru í mestri hættu eru ekki einhæf störf sem krefjast ekki sérmenntunar. Aftur: Ef  þú ert að leita þér  að starfi í afgreiðslu, umönnun, við þrif eða verkamannavinnu þá er nóg að gera í þeim brönsum.
  3. Þegar gervigreindin nær á næsta stig mun skipta meira máli að vera skemmtilegur en klár.

Munið að reykja um jólin

CC-BY-SA 2.0: Jesse Millan

Sú var tíðin að fjölskyldur settust saman eftir jólamáltíðina og allir sem fermdir voru fengu sér vindil. Nú er þessi siður að deyja út. Sérstaklega hjá börnum og ungu fólki. Þrátt fyrir miklar herferðir um félagslegt mikilvægi jólareykinga í þágu varðveislu íslensks menningararfs kemur í ljós að einungis annar hver Íslendingur á  aldrinum 14-23 ára fær sér vindil á jólunum.

Hvað er til ráða? Eigum við að fá tónlistarmenn og þekkta leikara til að birta myndir af sér með vindil við jólatréð? Búa til tónlistarmyndband? Starta samfélagsmiðlaherferð með myllumerkinu #ÉgReykiJólinInn?

***

Ef þetta væri raunverulegt “vandamál” þá væri augljóst hver undirliggjandi skýringin væri. Reykingar í samfélaginu hefðu almennt dregist saman, vegna breyttar menningar, breyttra reglna og almenns áróðurs. Það gengi ekki að senda út tvenn, algerlega andstæð, skilaboð: Að reykingar væru ógeðslegar og óhollar og að á jólunum væri skylda hvers manns að stunda þær.

Þetta er svipað með kosningaþátttöku ungs fólks. Pólitík er sögð ógeðsleg og stjórnmálamenn óheiðarlegir og spilltir… en það er samt af einhverjum ástæðum sagt gríðarlega mikilvægt að veita þeim sterkt umboð á fjögurra ára fresti. Annars gerir einhver annar það!

Segjum að ungliðahreyfing Viðreisnar ætlaði sér að halda fund í einhverjum framhaldsskóla um Evrópustefnu flokksins. Fundurinn yrði í aðalsal skólans að loknum skóladegi, formaður flokksins Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir myndi ávarpa fundarmenn í og svo væri tekið við nýskráningum.

Ég þykist vita, hafandi starfað í pólitísku ungliðastarfi þorra ævi minnar, að þessi fundur yrði aldrei haldinn. Skólameistari myndi sko aldrei leyfa svona “pólitískan áróður” í skólanum. En ef skólameistarinn hefði misst af fundarboðinu þá myndi hann fá hringingar frá áhyggjufullum foreldrum “barnanna”, sem myndu segja að “pólitískur áróður ætti ekki heima í skólahúsnæði”

Og þannig er þetta. Það er ekki til það nafnorð sem ekki fær á sig neikvæðan blæ við það að pólitískt sé skeytt framan á það. Og það er reynt að verja fólk frá pólitík. Sérstaklega ungt fólk. Því það er svo viðkvæmt.

Ég er efins um að herferðir þar sem ungt fólk er kvatt til að kjósa, bara til að kjósa eitthvað, skili sínu. Til að fólk kjósi frekar þarf einfaldlega meiri og háværari pólitískan áróður og öflugri stjórnmálaflokka. Og ef við ætlum að senda þau skilaboð að lýðræði sé gott og skipti máli þá verðum við líka að standa við þau skilaboð þá daga sem ekki er kosið.

Ólæs með mislinga – en hamingjusamlega laus undan viðjum hagvaxtar!

Nýkjörinn varaformaður VG vill „umbylta íslensku samfélagi frá þeirri vaxtar- og gróðahyggju sem einkennt hefur það“.

Síðan vill varaformaðurinn, Edward Huijbens, fara að horfa á fjölbreyttari gildi lífsins en hið efnislega og peningalega.

Þetta hljómar allt skáldlega og gáfulega en stenst ekki skoðun. Engan vegin.

Tilgátan er væntanlega sú að ef við myndum hætta þessum bölvaða hagvexti þá gætum við ræktað annað betur. En nákvæmleg ekkert styður við þá hugmynd að hægt sé að ná fram einhverjum gildum hraðar eða betur ef við hægjum á hagvexti.

Hver sem er getur farið á GapMinder.com, stillt GDP/mann, eða einhvern annan „peningalegan“ mælikvarða á x-ásinn og einhvern „ópeningalegan“ á y-ásinn.

Hvað segiði… sleppum þessum hagvexti… lifum bara lengur!

Nú… augljós jákvæð fylgni?

Ókei… En hvað með að við sleppum að pæla í þessum peningum… vondu peningum… og einbeitum okkur bara að því að bæta menntun?

Hmm…. mjög bersýnilega augljós tengsl líka?

En hvað ef við bara tökum saman þessa helstu velferðarmælikvarða, heilsu, langlífi og menntun saman í einn mælikvarða? Bíddu, hann er til og heitir  Human Development Index.

Ó… semsagt fullkomin tengsl.

Þetta er ekki „annaðhvort-eða“. Þetta er alltaf „bæði-og“.

Stundum finnst fólki að við hljótum að fara að toppa í lífsgæðum. En það er ekkert lögmál. Við höfum það augljóslega talsvert betra en ömmur okkar og afar. En þau gátu sagt það sama. Árið 1917 voru lífslíkur í Bretlandi 54 ár. En höfðu þá hækkað um 14 ár á einni öld!

Ef stjórnmálamenn 1917 hefðu komið fram með þá hugmynd að nú ætti bara fara að slaka á í þessum hagvexti og hrint henni í framkvæmd sætum við uppi með heim sem börn dæju oftar, fólk lifði skemur, færri kynnu að lesa og fleiri færu svangir að sofa.

Værum við þeim þakklát?

Höfundur er þingmaður Viðreisnar

Act on the production, sale, and handling of cannabis products

The following is an unofficial translation of Cannabis Regulation bill as proposed by me, Sigrún Ingibjörg Gísladóttir, Gunnar Hrafn Jónsson and Jón Þór Ólafsson. The original can be found here:

https://www.althingi.is/altext/147/s/0024.html

Act on the production, sale, and handling of cannabis products

Art. 1
Aim of the Act

The aim of this act is to reduce harm inflicted by cannabis, increase public health, reduce addiction related crimes, the abolishment of punishment for certain mind altering substances, increase safety and protection of the rights of users, the protection of children and youth and collection of revenue for the Treasury.

Art. 2
Definitions

Cannabis in this Act is defined as any product which contains Tetrahydrocannabinol (THC), including marijuana, hash and cannabis oil.

Art. 3
Production

Anyone who has reached 20 years of age may grow and produce cannabis for their personal use.

The Minister issues permits for the growth and production of cannabis products for general consumption. Only those who have reached the age of 20 may work in the production of cannabis products.

The Minister may issue a Regulation which stipulates further rules regarding the production of cannabis products in a regulation.

Art. 4
Age limits

It is not permitted to sell or give cannabis products to an individual who has not reached 20 years of age.

Cannabis in the possession of those who have not reached 20 years of age may be seized.

Art. 5
Sale

It is permitted to operate stores with cannabis products and products related to their consumption and manufacturing. Municipalities issue permits for the operation of stores in line with the first sentence of this article. Those who serve cannabis in such stores shall have reached 20 years of age. The Minister may enact further rules on the operation of such stores. Municipalities may stipulate additional conditions related to opening hours, the availability of other products and the proximity of the stores to other services. Consumption of cannabis is prohibited in stores operating under the conditions of this article.

Art. 6
Catering

The operation of cannabis restaurants is permitted. Licensing of such operations is governed by Class II of Article 4, Paragraph 3 of the Act on Restaurants, Accommodation, and Entertainments, no. 85/2007. Municipalities may stipulate additional conditions on opening hours and the proximity of the restaurants to other services. Cannabis sold in restaurants operating according to this Article is intended for consumption on site. A licence for distribution of alcohol in cannabis restaurants is prohibited.

Art. 7
Labeling

All cannabis products, whether sold in retail facilities or restaurants, shall contain information about the products’s THC proportion. Cannabis products, sold in retail facilities shall have plane gray packaging, labeled with black text on a white background, providing the name of the manufacturer, the name of the product, and the product type, detailed description of contents, and warning about the health hazards of cannabis consumption.

The Minister may enact further rules for the implementation of this Article.

Art. 8
Advertisements

Advertising of cannabis products is prohibited. Same applies to instruments and raw materials intended for the consumption and production of cannabis products. Encouraging cannabis consumption in advertisement is prohibited.

Art. 9
Cannabis fee

A special fee shall be paid to the Treasury for all cannabis products produced in Iceland or imported into the country.

The amount shall be ISK 2,000 per gram of THC.

In other respects the same law shall apply to the collection of cannabis fee as for the collection of alcohol fees, in accordance with the Act on Alcohol and Tobacco Fees, no. 96/1996.

The Minister may enact further rules on the collection of a cannabis fee.

Art. 10
Sanctions

Violation of Art. 3 is subject to fines.

Violation of Art. 4 – 6 is subject to fines and suspension of operating license.

Violation of Art. 7 is subject to fines.

Violation of Art. 8 is subject to fines.

Violation of Art 9 is subject to fines.

Art. 11
Enter into force

This Act shall enter into force on 1 July 2018.

Art. 12

Upon entry into force of this Act, the Act on drugs and narcotic substances, no. 65/1974, will be amended in the following manner: The words “Cannabis (Kannabis, Marihuana, Hass)” and the words “Cannabis harpix” in Art. 6 will be omitted.

Vá, takk fyrir að fjölga leigubílunum um 20!

CC-BY-SA 2.0: Adrian Nier

Venjulegur frjáls markaður ætti að virka svona:
1) Það vantar bíla til að skutla fólki.
2) Þeir sem vinna við að skutla fólki hækka verð.
3) Það fer að borga sig að skutla fólki.
4) Fleiri skutla fólki.

En þar sem þessi markaður er ekki frjáls virkar þetta í raun svona:
1) Fólk kvartar undan því að það sé erfitt að fá leigubíl.
2) Ekkert gerist.

Á frjálsum markaði ráðast hlutir því að framboði og eftirspurn. Á heftum markaði ráðast hlutir af því sem einhver ráðherra vill. Fyrr í sumar sagðist Jón Gunnarsson samgönguráðherra ætla að hækka fjölda leyfa úr 560 upp í 650. En eftir “samningaviðræður við hagsmunaaðila” var ákveðið að hækka um aðeins 20 leyfi. Framboð og eftirspurn tókust á. Og framboðið rústaði slagnum.

Auðvitað á það ekki að vera þannig að ráðherra hlustar á tuð á báða bóga og ákveður svo fjöldann. Markaðurinn á bara að ráða fjöldanum. Líklega mun evrópsk löggjöf neyða okkur til að hafa það þannig á endanum. En við getum alveg, endrum og eins, sýnt smá frjálsræði án þess að útlönd neyði okkur til þess.

Illa tímasett fertugsafmæli

CC-BY-SA 2.0: Omer Wazlr

Áður óbirt – skrifað 2014 

Ég myndi ekki áfellast Sigmund Davíð fyrir að hafa tekið sér frí frá vinnu á stórafmæli konu sinnar. Okkur hinum ætti það án efa  miður og asnalegt ef Sigmundur Davíð myndi gera athugasemdir við það að við tækjum okkur í einn til tvo daga til að halda upp á stórafmæli maka okkar. Þannig að þótt Sigmundur skreppi til útlanda til að rækta samband sitt við manneskju sem gengið hefur með afkvæmi hans og gefið honum knús þegar Steingrímur J. er leiðinlegur við hann finnst mér það allt í lagi. Ég ætla hvorki að kjósa hann frekar né síður út af þessu.

Mér er það ekki sérstaktkappsmál að þeir einir veljist til þingmennsku sem sætti sig við að eiga ömurlegt fjölskyldulíf. Jón Gnarr kvartar undan því nýrri bók sinni að þá sjaldan sem hann tók sér leyfi hafi andstæðingar hans gera mál úr því með herferðum á borð við “Leitin að borgarstjóra.” Það er því vissulega talsverð hefð fyrir því að hæðast að leti  ef þeir taka sér stutt frí en ég held að það sé ekki góð hefð.

Stjórnmálamenn vinna hvorki stuttan né auðveldan vinnudag. Forsætisráðherrar vinna örugglega meira en meðalstjórnmálamaður. Og ef þeir menn taka sér frí, þótt stutt sé þá kemur það í fréttum. Eflaust má segja að menn viti að hverju þeir gangi þegar þeir velja sér þennan starfsframa. En ég er ekki viss um að það þurfi að að vera eitthvað lögmál. Mér er það ekkert kappsmál að forsætisráðherra eigi sér ömurlegt fjölskyldulíf.