Taktu nokkur lög og farðu svo heim

Það vekur óneitanlega upp óþægilegar minningar, þegar listamenn sem troða upp á stærstu tónlistarhátíð á Íslandi geta ekki keypt miða á sömu hátíð sem venjulegir gestir. Ungt er hið nýja svart.

Hin heimskulegu lög um fáranlega háan áfengiskaupaaldur á Íslandi gera það að verkum að auðvitað vill engin heilvita skemmtistaðareigandi fá nokkurn undir tvítugu inn fyrir þröskuldinn, þrátt fyrir að lögum samkvæmt mega þeir sem eru orðnir 18 ára vera þar. En auðvitað vill enginn fylla staðinn sinn af mönnum sem annað kaupir sér bjór ólöglega og skaðar þannig staðinn eða kaupir hann ekki og skaðar staðinn enn meira.

Um þessa helgi fer fram mesta tónlistarveisla ársins á Íslandi, Iceland Airwaves. Sú hátíð er eins og margt annað gott á Íslandi, bönnuð þeim sem eru yngri en 20 ára. Ég held að það sé torfundið þjóðfélag í Evrópu þar sem einhverjum gæti dottið í hug að hafa tónleika með svona fáranlega háu aldurstakmarki. Aldurstakmarkið á Hróaskeldu er þannig 15 ár.

Enda er varla til sá tími sem fólk spáir meira í tónlist en menntaskólaár. Það sést líka best á því að flestir listamenn byrja sinn tónlistarferil einmitt þá. Og það er í raun einmitt slíkir listamenn sem hátíðir eins og Iceland Airwaves að ganga út á. Enda eru alltaf heilmörg menntaskólabönd sem troða upp á Hátíðinni. Til dæmis Retro Stefson, <3Svanhvít eða hinar bandarísku telpur í Smoosh, sem eru einungis 15 ára. Þetta fólk er nógu gamalt til að syngja fyrir okkur, en bara ekki nógu gamalt til að horfa á aðra syngja. Almennt séð mætti summa upp framboð af skemmtun fyrir ungt fólk á Íslandi með orðunum “étiði öll skít”. Og það sem verra er, hefur þeirri hugmyndafræði vaxið ásmegin að undanförnu. Nú má hálfþrítugt fólk ekki lengur tjalda á mörgum tjaldsvæðum til að hálffertugt fólk geti drukkið fernuvínið sitt í friði. Fyrir “ólatunum”. Auðvitað mun einhver segja að ungt fólk í framhaldsskóla ætti bara að vera að læra heima og fara snemma að sofa í stað þess að þvælast á tónleikum fram á nótt. En það á raunar við okkur öll. Við ættum auðvitað öll að skipta pöbbarölti út fyrir útiskokk og drykkju út fyrir jóga. En við höfum leyft fólki að ráðstafa sínum frítíma að mestu sjálf, því annars væri þetta nú ekki mikill frítími. Ungt fólk, allavega þeir sem eru orðnir 18 ára, ætti líka að fá að ráðstafa sínum frítíma í tónleika ef það kýs. Við treystum þeim jú fyrir flestu öðru.

Þegar Kristinn H. Gunnarsson hafði rétt fyrir sér

Byggðaþróun á Íslandi er með þeim hætti að það er bæði óþarft og óskynsamlegt að fara bera fé að fólki til að fá það til að flytja á mölina. Landsbyggðin hefur nóg að vandræðum fyrir.

Í seinustu viku var greint frá því að það væri til athugunar hjá Vinnumálastofnun að greiða þeim sérstaka flutningsstyrki (allt að 200 þúsund krónum) sem vildu flytja sig milli landshluta í leit að atvinnu. Í nýlegri grein á vef Bæjarins Besta, mótmælir Kristinn H. Gunnarsson, þingmaður Frjálslynda flokksins [ritað í október 2007] þessum hugmyndum og segir þær í ósamræmi við áður kynntar mótvægisaðgerðir ríkisstjórnarinnar.

Það verður seint sagt um Kristinn, að hann hafi oft haft gæfu til að hafa rétt fyrir sér um dægurmál, en í þetta skipti hefur hann á réttu að standa. Ef hann heldur baráttu sinni í þessu máli til streitu þá legg ég til að Ungir sjálfstæðismenn geri hann að heiðursfélaga í samtökum sínum fyrir hetjulega baráttu gegn óþarfa sóun á almannafé. Með þeim hætti mun Kristinn einnig ná þeim merka áfanga að hafa með einum eða öðrum hætti verið viðriðinn starfsemi allra þeirra flokka sem nú eiga fulltrúa á Alþingi.

Það er því miður síður enn svo undantekning að starfsmenn opineberra stofnanna eyði tíma og fé til að móta tillögur um hvernig auka mætti fjárútlát innan veggja sinna, þótt slíkt ætti auðvitað ekki að viðgangast. Frumkvæðið um lagasetningu á borð við þessa sem Vinnumálastofnum leggur til ætti auðvitað að koma frá Alþingi eða hugsanlega félagsmálaráðherra. Nógu slæmt er að lagasetning hefur færst að nánast öllu leyti til ráðuneytanna. Ótækt er að hún fari beinlínis í hendur forstjóra ríkisstofnana, og það verði síðan ráðherrans að “taka afstöðu” til tillagnanna og Alþingis að stimpla þær eins og annað sem frá ríkisstjórninni kemur.

En snúum okkur aftur að tillögunum sjálfum. Betra atvinnuástand í öðru byggðalagi er meira en nægilegur hvati til að menn flytji sig um set, ef þeir á annað borð hafa áhuga á því. Það er engin ástæða fyrir samfélagið að fara að brenna peningum í að reyna gera þann flótta enn fýsilegri. Slíkt er algjört óþarfainngrip í atvinnumarkaðinn. Að auki er þurfa menn nú ekki að vera miklir byggðastefnuunnendur til að sjá hve fáranlegar þessar hugmyndir eru. Eitt er að mótmæla því að fé sé varið í óhagkvæmar fjárfestingar og niðurgreiðslu á úreltri og óhagkvæmri framleiðslu, hér og þar um landið. En að beinlínis ota að mönnum seðlum fyrir að gefast upp á heimabyggðinni? Jafnvel mér, dæmigerðum fulltrúa 101 snobbpakksins, ofbýður slík vitlausa.

Því miður er oft erfitt að stoppa útgjaldaboltann þegar hann er einu sinni farinn af stað. Bara það eitt að umræða um nýjan sjóð eða styrk sé farin af stað þýðir að yfir helminglíkur séu á að honum verði komið á. Gagnrýnin sem fram kemur í þessum pistli mun líklegast einungis ná því fram að styrkurinn verði veittur til þeirra sem flytja úr borg og út á land. Þar með mun Ríkinu takast tvennt til: að borga fólki í atvinnuleit fyrir að flytja frá svæðum þar sem fjölbreytta atvinnu er að finna, og að auka enn frekar á fordóma okkar í 101 snobbliðinu í garð hinna dreifðari byggða, sem “enginn vill búa í þótt þeim sé borgað fyrir það,” eins og sagt verður í költuðu og víðsýnu partýi á Klapparstígnum.